Inox là gì? Thép không gỉ là gì?

Inox được ứng dụng rất nhiều trong đời sống từ sản xuất công nghiệp đến các đồ dùng gia dụng trong nhà,… Tuy nhiên có một số điểm về Inox chưa chắc bạn đã biết. Nhiều người thắc mắc Inox và thép không gỉ có phải là 1 loại. Vậy Inox là gì? Thép không gỉ là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu thêm nhé.

Thép không gỉ là gì và Inox là gì?

Inox (Thép không gỉ) là hợp kim của sắt với ít nhất 10.5% kim loại Crom. Sự góp mặt của crom giúp thép có khả năng chống lại sự oxi hóa kim loại của môi trường. Crom được xem là một bộ giáp cực tốt để bảo vệ cho thép. Lượng kim loại Crom càng dày thì khả năng chống oxi hóa càng cao. Nó còn được biết đến với tên gọi nữa là thép trắng.

Thép trắng không chỉ chứa Crom, mà còn chứa các thành phần khác như Silic, Cacbon và Mangan và một số các nguyên tố kim loại khác. Các thành phần này góp phần rất lớn đến việc chống lại gỉ xét và oxi hóa của môi trường. Với sự góp mặt của các thành phần kim loại này giúp kết cấu thép vững chắc hơn, tốt hơn.

Lớp kim loại dựng lên một lớp màng chống lại sự ăn mòn kim loại lên bề mặt của thép. Thép trắng chống lại sự oxi hóa kim loại trong rât nhiều điều kiện như không khí, axit yếu, nước, kiềm và các loại chất lỏng khác. Khả năng chống ăn mòn phụ thuộc vào độ bền của các liên kết trong phân tử thép không gỉ.

Inox là gì - Thép không gỉ là gì
Inox là gì và Thép không gỉ là gì?

Đầu tiên chúng ta tìm hiểu các thuật ngữ “Thép không gỉ”, “Inox”,“Thép trắng” nhé

Inox, thép không gỉ và thép trắng có chắc là 1 loại?

Nhiều người vẫn thắc mắc “Inox, thép không gỉ và thép trắng có chắc là 1 loại?”. Như đã nói ở trên, thực chất các tên gọi trên chỉ cùng một loại vật liệu rất ít bị ăn mòn, ố sét hay là đổi màu. Thép không gỉ ứng dụng rộng rãi trong các ngành nội thất, thực phẩm, y tế, cơ khí — chế tạo…

“Thép không gỉ” là từ thuần Việt cũng có nghĩa là “thép trắng”. Nhưng người Việt Nam sử dụng thông dụng từ “thép không gỉ” hơn. Vì nó nói lên công dụng nổi bật của vật liệu.

SUS là cụm từ viết tắt tiếng Anh cụ thể là: “Steel Use Stainless” hay người ta có thể gọi ngắn gọn hơn cách khác là “Stainless Steel”.

Nhưng từ “thép không gỉ” được người Việt gọi nhiều nhất với cái tên Inox hay I nốc. Từ “Inox” có gốc từ tiếng Pháp. Nó được sử dụng phổ biến nhất ở Việt Nam, trước tiên bởi vì Việt Nam chịu ảnh hưởng nhiều từ người Pháp, thứ hai là từ “Inox” rất ngắn gọn, dễ phát âm.

Lịch sử ra đời và phát triển của thép không gỉ?

Chắc hẳn những ai quan tâm đến vật liệu thép không gỉ đều biết nó là dạng vật liệu không bị oxy hóa. Tên tiếng Anh là inert oxidized steel hay còn gọi là Inox. Inox là một dạng hợp kim của sắt, thành phần chứa ít nhất 10.5 Crôm. Do đặc tính cấu tạo nên loại vật liệu này rất ít khi bị biến dạng, ăn mòn. Đây cũng là lý do người ta gọi inox là loại vật liệu chống ăn mòn.

Về lịch sử ra đời của thép không gỉ, người sáng lập vật liệu Inox là ông Harry Brearley người Anh. Ông đã nghiên cứu và sáng chế ra loại thép đặc biệt có khả năng chịu mài mòn cao. Với thành phần cấu tạo gồm 0.24% C và 12.8% Cr. Harry Brearley đã sáng tạo ra vật liệu thép/inox không gỉ như vậy nhờ việc giảm hàm lượng Carbon và tăng Crôm trong thành phần của chúng.

Harry Brearley người đầu tiên chế tạo ra thép không gỉ
Harry Brearley người đầu tiên chế tạo ra thép không gỉ

Thép không gỉ đã được cải tiến như thế nào?

Do nhu cầu sử dụng, để tăng khả năng chống ăn mòn axit và làm mềm vật liệu để gia công, hãng thép nổi tiếng Krupp của Đức đã cải tiến thành phần thép không gỉ bằng cách thêm nguyên tố Niken. Chính nhờ vậy mà mác thép không gỉ 400 và 300 ra đời. Vật liệu này đã được ứng dụng rất nhiều trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất.

Trong những năm 20 của thế kỉ XX. Một chuyên gia nổi tiếng trong ngành thép người Anh là ông W. H Hatfield đã kết hợp lại các thành phần trong inox với 8% Ni và 18% Cr để tạo ra sản phẩm inox mới 18/8 với mác thép 304 hay inox 304 rất quen thuộc với chúng ta. Loại thép này ứng dụng nhiều trong sản xuất các đồ gia dụng trong gia đình như bình giữ nhiệt, hộp đựng,… Ngoài ra, ông còn cho thêm Titan vào thành phần thép 18/8 và còn là cha đẻ của loại thép 321.

Loại thép không gỉ này được sử dụng vô cùng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Thép không gỉ xuất hiện ở khắp mọi nơi trong ngôi nhà của bạn, từ ban công, nhà bếp, phòng khách cho tới phòng ngủ của bạn. Mình xin tổng hợp một số ứng dụng của thép không gỉ góp phần tới sự phát triển của khoa học, công nghệ và đời sống con người.

Những dụng cụ được làm từ inox

  • Làm đẹp: dao kéo, bồn rửa, dụng cụ làm tóc, dao cạo râu…
  • Vận tải: hệ thống ống xả, xe lưới, xe bồn, container, tàu thuyền, xe cộ…
  • Hóa học, dược phẩm: dụng cụ thí nghiệm, bình áp lực…
  • Dầu và Gas: bình ga, hệ thống ống dẫn dầu dưới biển…
  • Y tế: dụng cụ phẫu thuật, máy quét, máy đo…
  • Công nghiệp: máy đóng gói sản phẩm, dây chuyền sản xuất,…
  • Nấu ăn: thiệt bị chế biến, bảo quản thực phẩm như nồi nấu phở, bếp công nghiệp, tủ nấu cơm…
  • Nước sinh hoạt và công nghiệp: hệ thống nước xả, hệ thống xử lý nước thải, các đường ống chứa thải…
  • Nó cũng được sử dụng để làm các loại bu đông, ốc vít, bàn ghế…
Inox được ứng dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống và sản xuất
Inox được ứng dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống và sản xuất

Liệu thép không gỉ hay inox có bị ăn mòn?

Mặc dù Inox có khả năng chống lại sự ăn mòn, oxi hóa cao hơn các loại thép cacbon và kim loại khác. Nhưng trong một số môi trường đặc biệt, nếu chất ăn mòn quá lớn vượt qua ngưỡng bảo vệ của inox thì nó sẽ bị ăn mòn.

Ở môi trường nhiệt độ bình thường, chúng ta có thể thấy những vật dụng như dao,kéo, xoong chảo, nồi, niêu không hề bị oxi hóa hay bị ăn mòn. Nhưng khi chúng ta bỏ inox dưới mưa quá lâu, một thời gian sau chúng sẽ bị gỉ xét, hoen ố vàng. Nguyên nhân là do trong nước mưa chứa rất nhiều thành phần axit ăn mòn kim loại. Vì vậy lớp bảo vệ kim loại crom của inox sẽ dần bị mất đi dẫn đến han gỉ. Bạn nên đọc bài viết Các loại Inox trong công nghiệp này để biết thêm chi tiết.

Thực tế không kim loại nào có khả năng chống oxi hóa tuyệt đối. Đối với vàng, bạc và bạch kim là những kim loại được xem như không bao giờ bị oxi hóa. Nhưng khi gặp các dung dịch có chất hòa tan kim loại mạnh như cường thủy thì những kim loại đó vẫn bị oxi hóa như các kim loại khác. Hàm lượng các nguyên tố chống ăn mòn như Crom, Niken, Silic trong inox nhiều hoặc ít cũng là một nguyên nhân dẫn tới quá trình ăn mòn nhanh hay chậm. Ngoài ra quá trình xử lý nhiệt khi sản xuất có ổn định hay không. Hay kĩ thuật có đúng không cũng là yếu tố quyết định độ han gỉ của inox.

Kết luận

Khoa học và công nghệ của chúng ta ngày càng phát triển và hiện đại hơn. Trong tương lai, chắc chắn thế giới sẽ nghiên cứu và tìm ra được những loại thép có khả năng chống gỉ tốt hơn hiện tại. Ngoài ra việc vệ sinh Inox thường xuyên Giúp thời gian sử dụng inox và tuổi thọ tăng lên mức tối đa. Góp phần tạo lên những sản phẩm thép lên tới độ tuyệt đối là inox không gỉ.

Trên đây là một vài thông tin về Inox là gì? Thép không gỉ là gì? Mình hy vọng sẽ đem lại kiến thức và tăng thêm hiểu biết hữu ích cho các bạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *